Etiketler

, , , , , , , , , , , ,

…. Yani mesela bugün İngilizce’de bir sürü Prototürkçe sözler var. Mesela söyleyeyim size ‘töpün‘ diyorlar, “töp” diyorlar. Tepe demek bu. En eski Türkçe’de güneşi tarif ederken ‘töpönünde’, ‘töpünde’ diyorlar. Bu söz Dış Türklerde ‘töbe’ haline gelmiş. ‘Töbe’ Türkiye’de ‘tepe’ haline gelmiş en son. İngilizler ‘Top‘ diyorlar. ‘Töpe’, ‘top’ çünkü onlarda ‘ö’ yok. ‘Ö’ olmadığı için o ‘töp’ sözüne ‘top’ diyor. ‘Od’ benim astrofizik kitabında söylediğim gibi sıcaklık demek, ‘hot‘ diyor İngiliz. O da sıcaklık demek. Şimdi İngilizce’de çok fazla sözcük var. Mesela Bayqal’da bir yazı var. Orda ‘ese im‘ diyor. Yani ‘benim’ demek, ‘I am’ desen ne yazar ki. Yani bütün bunlar bize gösteriyor ki, bir tek medenî dil olmuş. Ona da erken Türkçe diyorum bendiğer diller ondan teşekkül etmiştir. Mesela ev sözü, ancak medenî bir milletin evi olur. O zamanlarda medeni olmayan ormanda, kovuklarda yaşar. Şimdi kovuklarda yaşayan adam dışarıdan bir ev görmüşse o sözü alır. Nasıl radyoyu İngilizce’den alıyorsak o da gelir alır. “At” diye alır “ev” diye alır. Alır da alır.

https://onturk.wordpress.com/2011/05/14/od-hot/

Burada şu suali sormak lâzım. Orada yaşayan yerli halk Türk müydü yoksa oranın yerli halkı bazı kelimeleri Türklerden mi aldı? Yahut da Türk’tü orda oturanlar da sonra başkalarıyla karıştı mı? Bu problemler ayrı duruyor. Fakat Türkler müthiş etkilemişler. Yani Avrasya dilleri duruyor. Hemen hepsinde bol bol Türkçe söz görüyoruz. Farsça’da, Almanca’da, İngilizce’de, Latince’de, Yunanca’da pek çok Türkçe sözcük var. Benim Almanca bir kitabım var, orada bütün bu sözleri gösterip çıktım ben. Ne kadar söz varsa yani. Mesela İsviçre’de Etrüsk’ler var bunlara Retoromen diyorlar. Tatarlar kaymağa ‘sütüstü’ derler, yani sütün üstü, işte kaymak demek. Retoromenler ‘sötöşki’ diyor. Retoromenler ‘stağfıl’ diyor, Kazakça’da ‘Aslağıl’ hayvanların kışı geçirdiği yer anlamında. Şimdi böyle şeyler var. Ben bunları gösterdim çıktım.

Ayrıca benim bir kitabım var. Orada sırf yazıtlarda geçenleri gösteriyorum. Yani mesela Fransızca’da olanları. Ama bu demek değil ki Fransızlar esas itibarıyla Türk. Daha çok, kültür olarak Türk Kültürü Avrupa’ya yayılmış diyebiliriz. Nasıl ki şimdi batının kültürü İngiliz, Amerikan kültürü geliyor, yayılıyor. Dünya böyle bir kültürün egemenliğinin etkisinde kalmış olabilir.

Meselâ Bulgarlar Türk kökenli ama dillerini kaybetmişler ve kültür de değişmiş, dönüşmüş. Dil, kültürü taşıyıcı unsur. Aynı zaman da ırkı da taşıyor. Dil ortadan kalkınca kültür de, ırk da ortadan kalkıyor. Türkçe çok zengin bir dil yazık olacak Türkçe’ye. Yani o kadar zengin bir dil ki Latince’deki tabirlerin çoğu var Türkçe’de. Yani bizim Latince’sini söylediğimiz tabirlerin çoğunun Türkçe karşılığı var. O kadar benzeyenleri var ki, mesela ‘Örgün’ diyor ‘organ’ demek. O kadar yakın olanları var yani.

Evet öyle. Mesela bâzı insanlar, Dış Türkleri, eski yazıtları reddediyorlar. Nihat Sami Banarlı benim hocamdı. Anlattığına göre efendim, “Bir zevk lâzım bu işte” diyor. Yani her Türkçe sözü biz dilimize alamayız. Mesela beyaz yerine ak diyemeyiz. Ak çirkin bir söz. Beyaz daha yontulmuş Osmanlıca’da yontulmuş bir söz. Nihat Sami hoca o tip telkinler yapardı. Kitabında da öyle diyor. Yani dili estetik yönden ele alıyor ve bir sürü Türkçe sözleri kabul etmiyor. Fakat bu çok fakirleştiriyor tabi. Bir defa şu; ben Türkçe konuyorum, Türk’üm diyorsan Türklerin mazisini atamazsın. O senindir. O dil oradan gelişmiş gelişmiş buraya gelmiştir. Tutup da ben onu beğenmiyorum, ‘kara’ diyemem ‘ak’ diyemem, dersen dili öldürürsün. Git Arapça konuş daha güzel buluyorsan. Zaten bir kelimeyi reddetmek o kelimenin sâhip olduğu kültürü de reddetmek demektir. Bu bakımdan ben diyorum ki Türk dili çok zengindir. Mesela tutuyorsunuz, efendim Türkler büyük devlet kurmuşlar, büyük halktır, diyoruz. Devlet sözünün Türkçe’si nedir kardeşim? Kimse bilmiyor. Devlet Arapça bir söz. Peki dilinde devlet sözü olmayan bir toplumun devlet kurduğu nereden belli olacak. Onu atmışsanız tabii, devlet falan kurduğunuzu iddia edemezsiniz. Türkçe’de devlet olarak mesela ‘ödüz’ sözü var. Güzel bir söz, tam devleti karşılıyor. Yahu sen ‘ödüz’ dediğin zaman, benim atalarım 5000 senedir bu sözü kullanıyor dediğin zaman, işte büyük bir medeniyeti ortaya koyuyorsun. Onun için başbakan diyeceğinize mesela eski Türkler ne demişse onu desen, mesela bir İngiliz sordu bu ne demek diye? “Efendim bizim yazıtlarda 5000 yıldır böyle geçiyor” desen. Bu size otomatikman bir saygınlık kazandırır.

Kazım Mirşan ile 2023 Dergisi Söyleşisinden

Reklamlar