Etiketler

, , , , , , , ,

Peçenek Türklerinin Nagy Szent Miklos Hazinesindeki Kaplar

Prof.Dr. Bahaettin Ögel’in Türk Kültür Tarihine Giriş adlı eserinin 3. cildinde kap kelimesi ile ilgili açıklamalar vardır;

Türkler, “kap ve “ka” sözlerini birbirinden ayırmışlardı. “Ka”, içine akar ve yemek konan bir kap demektir. “Kap” ise, içine bir şey konan bir kap demektir. Yemek tabağı da, çuval da, yastık kılıfı da hatta Kaşgarlı’ya göre rahim  bile bir kaptır.

Kacak ve ka ise, mutfak eşyalarından başka bir şey değidi. Nitekim Kutatgu Bilig’de şöyle deniyordu;

https://onturk.wordpress.com/2011/04/19/kap-kelimesinin-ardindan/

Neçe ka tegürgü kerek bu aşıg,

Kurug kodmasa bir içig hem taşıg

Kaç kap dağıtmak gerek, bilmelidir bu aşı,

(Böylece), İçerideki ve dışarıdakileri, kuru ve aç koymamalıdır.

Altun Yaruk (*) adlı Uygur kitabında bir ziyafet ile ilgili  “öküş telim kaplarta, tolguklarta” ifadesi, “pek çok kaplar ve tulumlarda” anlamında olup, kaplarda yemek, tulumlarda (tuluklarda) ise içki sunulduğu anlaşılmaktadır.

Halikarnas Balıkçısı ise, hey “Hey Koca Yurt” kitabında ise kap kelimesinin diğer dillere nasıl geçtiğini bakın nasıl anlatıyor;

Ural-Altay dillerinde kap denilen bu el aracı İngilizcede cup yazılır kap okunur; Fransızcada ise“coupe”yazılıp kup okunur. Türkçe’de “kap”dan, kabuk, kapak, kapamak, kaplamak, kapı, kapmak, kapsamak sözcükleri gelişir. Aynı gelişmelere, İndo-Avrupasal diller soyunda da rastgelinir. Örneğin kaplamak, İngilizc “cover”, Fransızca “couvrir”, İtalyanca “coprir” Latincede “coprire” dir. “Örter” anlamına gelir.   “C”ler “K” olarak İngilizce Cap başa giyilen şapka yani kafa kabı’dır. Kap’tan türeyen diğer İngilizce kelimeler,

Capote-yani kaput, gövdeyi kaplayan örtü

Capture- Zaptetmek

Captive- kapılmış, anlamında tutsak

Capacity- Bir kabın sığası

Cabinet- Bakanların içinde toplandığı kap

Capillery-Saç kadar ince kan damarı, kılcal

Capital-İdam cezası, kafa kesildiği için

Capital- Büyük harf, kafa harf

Capital-Başkent, kafa kent

Capital- Sermaye, Capitalism, Capitalist

Cap-Denizde bir kara çıkıntısı, kafadaki burun gibi, karaburun gibi

Bu konu uzun süreceği için lafı burada keselim. Türkçe’de laf sözcüğünün aslı “lak”tır (lakırdamak, lakırtı). Bu söz de İndo-Avrupasallarda “Lok” olur. “Locution”, Latince “Locutio” konuşmaktan. Laqucious, konuşkan geveze demektir. Eloquence, etkileyici konuşmadır.

Bu incelemelerden anlaşılıyor ki; anadillerin soyları ne kadar birbirinden ayrı görünüyorsa da KAP sözü gibi kök sözlerden gelişen ortak Ata dilleri vardır. Örneğin Latince “Atavus” den-Ata demektir- Atavizm gibi ki bu söz de “atadan gelme” demektir.

Ne Mutlu Türküm Diyene

Kaynak :  Altun Yaruk, İranlı rakibi, Zini Gâv’ı yendikten sonra Türk Kahramanı Alp Er Tonga’nın üzeriine gökten inen ışık; -Murat Uraz’ın, Türk Mitolojisi kitabından

Reklamlar